دسته بندی
توپاز یك معلم ساده‌دل در كشور فرانسه است كه به دلیل ساده‌لوحی و راستگویی‌اش در مدرسه‌ای كه تدریس می‌كند دچار مشكل شده و در نهایت اخراج می‌شود. او كه در وضعیت اقتصادی خوبی قرار ندارد...


گزارش پشت صحنه یك تئاتر تلویزیونی


تئاتر تلویزیونی «آقای توپاز» براساس متنی از نویسنده فرانسوی «مارسل پانیول» به تهیه‌كنندگی «نیما دهقان» و كارگردانی هنری «سعید كشن‌فلاح» در گروه فیلم و نمایش شبكه چهار سیما در حال تولید است به همین بهانه سری به محل ضبط این نمایش تلویزیونی زدیم و با دست‌اندركاران آن صحبت كردیم كه ماحصل آن گزارشی است كه از نظر می‌گذرانید.
در ابتدای ورود با سعید كشن‌فلاح، كارگردان هنری در اتاق فرمان روبرو می‌شوم خوشامد گفته و از او برای ورود به استودیو اجازه می‌گیرم با روی باز از همكاران می‌خواهد كه راهنمایی‌ام كنند. بازیگران در صحنه هستند و مشغول تمرین برای شروع ضبط. قربان نجفی و پگاه خسروی دو بازیگر این سكانس هستند كه دور یك میز نشسته‌اند و در حال تمرین دیالوگ‌ها هستند.
دكور مجموعه مانند اكثر نمایش‌های تلویزیونی سه ضلعی است كه بیشتر از رنگ‌های تند و گرم در آن استفاده شده دیوارها با كاغذ دیواری‌های دو رنگ كرم و آجری رنگ پوشیده شده دیوار سمت راست پنجره‌هایی با پرده‌های ضخیم دارد و چند صندلی در كنار آن به چشم می‌خورد، ضلع وسطحی شومینه‌ای به چشم می‌خورد كه بالای آن تابلوی زیبایی از یك زن در حال سواركاری خودنمایی می‌كند و در سمت چپ درب ورودی اتاق و در آن یك كمد شیشه‌ای كه ظروف شیشه‌ای و چینی در آن چیده شده است.
قربان نجفی، بازیگر نقش اصلی این تله‌تئاتر در یك لباس تیره رنگ كه كراوات قهوه‌ای رنگ نسبتا بلندی در آن خودنمایی می‌كند همراه گریم كه چهره استخوانی او را تكیده و لاغرتر جلوه می‌دهد و یك عینك پنسی كنار پگاه خسروی بازیگر نقش مقابل او كه لباس‌هایی بلند كه تلفیقی از رنگ‌های صورتی و تورهای كرم رنگ دارد با یك كلاه صورتی رنگ كه با گل‌های كوچكی تزئین شده آماده ضبط می‌شوند.
«نجفی» نقش آقای توپاز، شخصیت اصلی نمایش را بازی می‌كند.
او درباره این نقش چنین می‌گوید: توپاز یك معلم ساده‌دل در كشور فرانسه است كه به دلیل ساده‌لوحی و راستگویی‌اش در مدرسه‌ای كه تدریس می‌كند دچار مشكل شده و در نهایت اخراج می‌شود. او كه در وضعیت اقتصادی خوبی قرار ندارد برحسب اتفاق با یك شركت خصوصی كه كارشان كلاهبرداری است آشنا می‌شود و ندانسته وارد ماجراهای ناگواری می‌شود ...
نجفی یك ماه برای این نمایش تمرین داشته و برای اولین بار است كه در یك تله‌تئاتر بازی می‌كند ولی در صحنه تجربیات خوبی داشته و نمایش‌های صحنه‌ای «جزیره فوگارد» و «تصویر‌های شكسته» با بازی او برای پخش تلویزیونی ضبط شده است.
«نجفی» در ادامه گفت: متن این نمایش اثر فوق‌العاده‌ای است كه به نقد جامعه سرمایه‌داری می‌پردازد و مصداق‌های زیادی در جامعه كنونی دارد. گروه خوبی داشتیم و بخصوص از این‌كه در كنار كشن فلاح كه حق استادی بر گردنم دارند، بودم راضی هستم. من در این كار با مسعود فروتن كارگردان تلویزیونی تله‌تئاتر، آشنا شدم كه اتفاق خوشایندی بود.
«نسیم كشن فلاح» مدیر صحنه اعلام می‌كند كه ضبط شروع می‌شود. بازیگران كنار هم دور میز می‌نشینند. زن به مرد خیره می‌شود و با چهره‌ای سرشار از التماس و مهربان با او صحبت می‌كند:
آقای توپاز (نجفی): شما می‌دونید خانم، لطفا به من بگید.
سوزی (خسروی): بسیار خوب! آقای توپاز من از همون روز اولی كه شما رو دیدم در همون نگاه اول تحت تاثیر قیافه پرتوان و قدرتمند شما قرار گرفتم.
كات می‌دهند، كارگردان هنری به صحنه می‌آید و با نجفی مشغول صحبت می‌شود.
بازیگران قرار است دوباره برای ضبط تمرین كنند.
«نیما دهقان» تهیه‌كننده تله‌تئاتر به گروه پیوسته است او درباره شكل‌گیری این نمایش تلویزیونی می‌گوید: نمایشنامه «آقای توپاز نوشته «مارسل پانیول» است كه «احمد جواهری» آن را به فارسی ترجمه كرده است. و چندین سال بود كه در شبكه چهار برای تولید تله‌تئاتر به تصویب رسیده اما در مرحله ضبط قرار نگرفته بود.
این نمایش تلویزیونی به كارگردانی دكتر كشن‌فلاح قرار است در 2 قسمت 120 دقیقه‌ای در گروه فیلم و نمایش شبكه4 تولید شود.
ماجرای این تله‌تئاتر به داستان زندگی معلم ساده‌ای به نام توپاز می‌پردازد كه در مدرسه‌ای مشغول تدریس است و شرایط مالی خوبی ندارد. او به دلیل صداقت و راستگویی از مدرسه اخراج می‌شود.
او با افرادی آشنا می‌شود كه واسطه گرفتن پول‌های هنگفت شده و به نوعی مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد كه این موضوع باعث گرفتاری‌هایی برای او می‌شود.
دهقان كه سال گذشته تئاتر «خنكای ختم خاطره» را در تئاتر شهر روی صحنه برده است، بیشتر به عنوان كارگردان تئاتر شناخته شده است، اما تله تئاترهای هویت، دغدغه‌های پرچین چهار زبو و... و سكوت را نیز تهیه نموده است. او درباره انتخاب این متن برای ضبط تلویزیونی گفت: من اساسا كارهایی كه موضوعات انتقادی با چاشنی طنز و كمدی دارند را دوست دارم بخصوص كه كارگردان هنری هم به این متن علاقه داشتند و این كه ایشان علاقه زیادی داشتند تا فضای نمایش به سبك و سیاق فضاهای قرن نوزدهم فرانسه نزدیك باشد كه در نهایت این گروه شكل گرفت.
این تهیه‌كننده درخصوص انتخاب بازیگران عقیده داشت كه انتخاب هنرمندان با اتفاق من و آقای كشن فلاح انجام شود و تاكید بر این بود كه تا از نیروهای تئاتری دعوت به همكاری كنیم و از انتخاب‌ها رضایت داریم و تمرینات بازیگران حدود یك ماه در حوزه هنری انجام شد.
دهقان در ادامه گفت: من نزدیك به 12 سال است كه كارگردان تئاتر هستم. به عقیده من یكی از مسائل مهم در هنر مساله اقتصادی آن است و همیشه دوست داشتم پیش از این كه كارگردان تله‌تئاتر بشوم بتوانم مغز اقتصادی كار را بشناسم و به همین دلیل تاكنون در مقام تهیه‌كنندگی نمایش‌های تلویزیونی انجام وظیفه كرده‌ام و توانسته‌ام تا حدودی با مشكلات این‌گونه برنامه‌سازی چه در داخل استودیو و چه فضای خارجی تولید آشنا بشوم.
تصمیم دارم در آینده نزدیك علاوه بر تهیه‌كنندگی، كارگردانی هنری تله‌تئاتر را هم تجربه كنم و اثری تولید كنم كه بیشتر شكل غیرمتعارف داشته و دارای شكل فرمالیست باشد.
در واقع به نوعی تمایل دارم كه فضای شكلی تله‌تئاترهای امروز تلویزیون را بشكنم و سطح توقع مخاطب را از تله‌تئاتر بالا ببرم.
او با اشاره به تفاوت‌های تله‌تئاتر و تئاتر صحنه افزود: هیچ ارتباطی بین تله‌تئاتر و تئاتر صحنه‌ای نمی‌بینم و اعتقاد دارم این دو به هم كمك نمی‌كنند. هر كدام شكل خودشان را دارند و سیاست و نوع برخوردشان با مخاطب تمایز دارد. برخی عقیده دارند با ساخت تله‌تئاتر به تئاتر كمك می‌كنند. اما این دو هر كدام شاخه‌ای جدا هستند و حتی مخاطبین متفاوتی دارند زیرا در نمایش صحنه‌ای برای تماشا حق انتخاب دارند ولی تماشاگر تئاتر تلویزیونی مجبور است انتخاب‌های كارگردان تلویزیونی را ببیند.
به استودیو بازمی‌گردم همه در سكوت به بازی بازیگران نگاه می‌كنند در این سكانس قرار است سوزی، آقای توپاز را برای امضای اسنادی راضی كند حین ضبط، سوزی مدام توپاز را وادار به امضای برگه‌های مختلف می‌كند ضبط كه تمام می‌شود پگاه خسروی (سوزی)‌ با خنده از زیاد بودن امضاها گلایه می‌كند و همه می‌خندند قرار است صحنه‌های آخر این سكانس هم گرفته شود تا گروه برای شروع ضبط تا فردا به استراحت بروند. باز هم نجفی و خسروی بازی دارند. مدیر صحنه همه را به سكوت دعوت می‌كند:
ـ سوزی با حرارت بالای سر توپاز ایستاده و با او صحبت می‌كند: باید اعتماد دشمنانمان رو مجددا بدست بیاریم.
ـ توپاز: بعد از حرف‌هایی كه هم‌اكنون به زبان آوردم چگونه چنین كاری مقدور است؟
ـ سوزی: به نقشه من گوش بدهید، نقشه ساده و كارگر است چون مدت‌هاست به این موقعیت كه برای شما تازگی دارد فكر می‌كنم! شما باید در همین جا مستقر شوید، باید به «كاستل بناك» روی خوش نشان دهیم، او را در معاملات مساعدت كنیم....
ـ توپاز: چی؟! با یك تبهكار همدست شوم؟!
ـ سوزی (با التماس): بله، اگر می‌خواهید مرا نجات بدهید. كات ـ گویا راكورد یكی از وسایل روی میز به هم خورده جای پرونده‌ای كه دست توپاز بوده یا كلاهش. چند نفر به صحنه رفته‌اند.
به سراغ «پگاه خسروی» بازیگر نقش مقابل آقای توپاز می‌روم او جوان است و با انرژی كه تجربیات خوبی در زمینه تئاتر و سریال داشته است و بازی در مجموعه‌هایی چون«آیینه‌های نشكن» و «آب و سراب» و نیز تله‌فیلم‌های «سوپ تلخ» و «رقص در آتش» را در كارنامه هنری خود دارد اما اولین بار است كه در یك نمایش تلویزیونی ایفای نقش كرده است. او درباره كاراكتر سوزی می‌گوید: من نقش «سوزی كورتوا»دختر جوانی را بازی می‌كنم كه در كودكی زندگی سخت و فقیرانه‌ای داشته اما به دلیل جاه‌طلبی و بلندپروازی‌هایش تصمیم گرفته تا به هر قیمتی به آرزوهایش برسد و در این راستا سعی دارد تا با اغواگری مردان اشرافی به آمالش دست پیدا كند و...
وی از همكاری با این گروه احساس رضایت می‌كند و می‌گوید: وقتی كارگردان یك اثر شخصی چون كشن‌فلاح باشد، مسلما اثر خوبی خواهیم داشت و من متن این تله‌تئاتر را خیلی دوست داشتم.
خسروی در پایان گفت: امیدوارم مخاطبان این تله‌تئاتر با تماشای اثر به این نتیجه برسند كه مانند سوزی یا توپاز نباشند!
كار با 3 دوربین ضبط می‌شود. هادی حسینی‌پویا، یكی از تصویربرداران قدیمی و باتجربه سیماست كه اخیرا تله‌تئاترهای «هویت»، «خانم سویج عجیب»، «آخرین گودو» و «پرواز از فراز تیر چراغ برق» را در كنار تصویربرداران مجرب دیگری چون «زین‌الدین علامه» تصویربرداری كرده است. وی درخصوص این تله‌تئاتر گفت: همان طور كه می‌بینید این نمایش تلویزیونی با 3 دوربین ضبط می‌شود و ما از همان ابتدای تمرینات با دوربین در كنار كارگردان تلویزیونی و بازیگران حضور داریم تا نكاتی كه مربوط به دوربین و هماهنگی با كارگردان و منشی صحنه است را انجام دهیم.
دوربین‌های استودیویی برخلاف دوربین‌های مجموعه‌ها كه تراولینگ دارند، به دست خود تصویر بردار حركت می‌كند و مجبوریم تصویربرداری و جابه‌جایی هر دوربین را خودمان انجام دهیم و این موضوع نیازمند حساسیت بالایی است كه امیدوارم توانسته باشم، عضو مفیدی برای این گروه باشم.
به اتاق فرمان بازمی‌گردم، مسعود فروتن مشغول صحبت با كشن‌فلاح است، گویا هماهنگ‌ می‌شوند تا دوباره شروع كنند. مریم عرب‌احمدی، منشی صحنه جوان تله‌تئاترها مشغول یادداشت كردن است، گروه كمی خسته به نظر می‌رسند. با آرزوی توفیق برایشان استودیو 11 را ترك می‌كنم.
عوامل و دست‌اندركاران تله‌تئاتر «آقای توپاز»: تهیه‌كننده: نیما فلاح، كارگردان هنری: سعید كشن‌فلاح، كارگردان تلویزیونی: مسعود فروتن، مدیر برنامه: رحمان سیفی‌آزاد، طراح صحنه و لباس: بهار مومنی، صدابردار: سیدحسین موسوی، نورپرداز: ارسطو مداحی گیوی، مدیر صحنه: نسیم كشن‌فلاح، منشی صحنه: مریم عرب‌احمدی، عكاس: نادر بهرامی، بازیگران: قربان نجفی، حمیدرضا افشار، فرهاد تجویدی، پگاه خسروی، تبسم هاشمی حائری، شقایق نوروزی، اشكان جنابی.

گردآوری شده توسط: گروه فرهنگ و هنر ایران فروم
Cloob Print Google+