دسته بندی
به ما گفتند كه به زودی قرارداد می‌بندند و دستمزد را پرداخت می‌كنند اما هنوز كسی با ما تماس نگرفته! من بسیار علاقه‌مند هستم بدانم چرا كسی كارش را انجام نمی‌دهد؟ برای ما...


با محمد یعقوبی درباره دستمزد و قراردادهای تئاتر


عادت‌كرده‌ایم...!
هفته پیش گفت‌وگوی مفصلی با «محمد حمزه زاده»، مدیر عامل انجمن هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داشتیم. گفت‌وگویی كه صحبت‌های مطرح شده از طرف او، پرسش‌هایی را برای اهالی تئاتر مطرح كرد.
به همین دلیل تلاش كردیم با چند نفر از كارگردانانی كه در این مدت نمایشی را به روی صحنه برده و یا در حال اجرا هستند، درباره «شورای حمایت»، عدم بستن قرارداد و دستمزدهای پرداخت نشده(مواردی كه آقای حمزه‌زاده در گفت‌و گوی خود راجع به آن حرف زدند) حرف زدند.
این صحبت‌ها قرار بود در قالب گزارشی برایتان تهیه شود

قرارداد، چی هست؟!
محمد یعقوبی جدا از اینكه كارگردان معروف و صاحب سبكی در عرصه تئاتر است، یكی از اعضای هیات مدیره خانه تئاتر بوده و مسئولیت كمیته انتشارات را هم بر عهده دارد. «نوشتن در تاریكی»، نمایش تازه‌ محمد یعقوبی بود كه پس از چندین‌بار بازبینی شدن و اعمال اصلاحات بسیار، اجرای آن را از 8 آبان ماه آغاز و با وجود استقبال بسیار 3 آذر به پایان رساند. این كارگردان حرفه‌ای، دریافت نكردن دستمزد و حتی نداشتن قرارداد را مشكلی می‌داند كه همه تئاتری‌ها مدت‌هاست به آن عادت كرده‌اند. گلایه یعقوبی موضوع دیگری است كه متوجه مدیران بالاتر می‌شود:
«من و دیگر هنرمندانی كه در این حرفه مشغول به كار هستیم به بهانه‌هایی مانند بودجه نداشتن و یا بدهكار بودن از طرف مدیران، عادت كردیم اما مشكلی كه الان با آن مواجه هستیم، این است كه چرا با كاری كه آماده اجرای روی صحنه است، قرارداد بسته نمی‌شود؟
هیچ توجیهی جز بی‌برنامگی متوجه این موضوع نیست. مگر امضای 2 نسخه قرارداد كه مثلا قرار باشد به تعداد گروه هم كپی شود، چقدر زمان می‌برد كه این همه اجراهای بی‌قرارداد را پشت سر گذاشتیم؟ این موضوع به ظاهر ساده تا به امروز حل نشده باقی مانده با اینكه از حرف‌های دیگر دوستان نقل قولی از آقای مسافرآستانه شنیدم كه قصد دارند تا قبل از شروع كار، كارگردان در جریان قرارداد باشد!اتفاقی كه هم‌چنان در حد یك حرف باقی مانده و كسی به آن جامه عمل نپوشانده است.»

چرا كار نمی‌كنید؟
با اینكه مدت زیادی از پایان اجرای نوشتن در تاریكی نمی‌گذرد اما از قرارداد و پرداخت دستمزد به گروه و عوامل خبری نیست،« از پایان اجرای ما مدتی است كه می‌گذرد و به ما گفتند كه به زودی قرارداد می‌بندند و دستمزد را پرداخت می‌كنند اما هنوز كسی با ما تماس نگرفته! من بسیار علاقه‌مند هستم بدانم چرا كسی كارش را انجام نمی‌دهد؟ برای ما تئاتری‌ها بدون قرارداد اجرا رفتن، امر روتینی شده اما وقتی ما همراهی می‌كنیم و به هر نحوی كار را به روی صحنه می‌بریم، شما چرا كارتان را به خوبی انجام نمی‌دهید و توقع ما را برآورده نمی‌كنید؟ برای من به عنوان كارگردان منطقی نیست كه این مشكلات را بپذیرم و بگویم اگر قرارداد نبندید، اجرا نمی‌روم!من ناگزیرم در زمان مشخص اجرای خودم را شروع كنم وگرنه گروه دیگری كه در نوبت انتظار است جای من اجرا می‌رود. تنها سوال من این است كه چرا دوستان به وظایف و كارهایشان عمل نمی‌كنند؟»

تئاتر برای تماشاگر اجرا می‌كنیم یا نه؟
نوشتن در تاریكی با وجود تعداد اجراهای محدود و فشردگی دو اجرایی شدن در روزهای پایانی با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شده بود. استقبالی كه می‌توانست منجر به تمدید اجرا شود و نشد!اگر در طول اجرای این نمایش به تئاتر شهر می‌رفتید، سیل جمعیتی كه پشت گیشه صف بسته و منتظر خرید بلیت بودند، شما را شگفت‌زده می‌كرد كه جمله كلیشه‌ای «تئاتر مخاطب ندارد»، الان مصداق ندارد. این نكته‌ای است كه در صحبت‌های آقای حمزه‌زاده هم روی آن تاكید بسیار شده و به عنوان جذب مخاطب یكی از پارامترهای آیین‌نامه شورای حمایت خواهد بود.
اما همین جذب مخاطب و ازدیاد تماشاگر برای نمایش یعقوبی اتفاق ویژه‌تمدید شدن اجرا را به همراه نداشت،«من با آقای شاه‌آبادی كه می‌گویند تئاتر مخاطب ندارد، موافق نیستم چون به نظر من ایشان از آمار تماشاگران تئاترها اطلاع دقیقی ندارند!یادم هست در جلسه‌ای كه با آقای مسافر آستانه در خانه تئاتر داشتم از ایشان پرسیدم وقتی تماشاگر نمایشی از 8 صبح در صف تهیه بلیت آن می‌ایستد، چرا اجرای آن نمایش را تمدید نمی‌كنید؟ ایشان پاسخ دادند به دلیل اجرای نمایش گروه بعدی.
من هم گفتم اصولا گروه بعدی از اینكه دیرتر اجرا رود تا به خرده كاری‌های باقی‌مانده خود برسد، خوشحال می‌شود تازه اگر هم آماده اجرا باشد برای من یك سوال باقی می‌ماند كه ما برای تماشاگر نمایش اجرا می‌كنیم یا گروه بعدی؟ وقتی نمایش كارگردانی با اقبال عموم مواجه می‌شود، كارگردان بعدی قطعا خوشحال خواهد شد چون تئاتر كار همه ماست. آقای مسافر آستانه از من پرسیدند اگر خودتان هم كارگردان گروه بعدی بودید، می‌پذیرفتید؟ من هم پاسخ دادم كه این اتفاق به تازگی برای من پیش آمد و من پذیرفتم. آقای حسین كیانی پیش از من در سالن چهارسوی تئاتر شهر اجرا می‌رفتند كه به دلیل پر مخاطب بودن، با من كه در سفر بودم تماس گرفتند و از تصمیم تمدید اجرایشان گفتند كه من پذیرفتم اما مسئولان با تمدید اجرایشان موافقت نكردند»!

تناقض بیداد می‌كند!
نوشتن در تاریكی جزو معدود كارهای محمد یعقوبی بود كه تعمدا بازبینی بسیاری را پشت سر گذاشت و در نهایت هم با حواشی بسیار به روی صحنه رفت. وی در خصوص این بازبینی‌ها و ترجیح دادن آن به میزان تماشاگران پرسش خوبی را مطرح كرد.
پرسشی كه در این‌باره از دیدگاه این كارگردان وجود دارد، بیانگر نكات خوبی است:« برای من اهمیت دارد بدانم مدیران هنگام بازبینی كارها كه تقریبا به عقب افتادن اجرای گروه می‌انجامد، اجرای گروه بعدی را در نظر می‌گیرند؟ آیا وقتی برای كاری بازبینی مكرر می‌گذارند، به گروه بعدی فكر می‌كنند یا تنها هنگام استقبال تماشاگر است كه اجرای نمایش گروه بعدی به مشكل برمی‌خورد؟ آن هم تماشاگری كه با پرداخت بهای بلیت تئاتر مورد نظر، بخشی از كمك نكردن مسئولان به گروه را تامین می‌كند؟ واقعا چه كسی پاسخگوی تناقض‌صحبت‌های مدیران است؟ ما هنوز نمی‌دانیم تكلیف‌مان را در تئاتر باید با میزان تماشاگر یا همان جذب مخاطب بسنجیم یا ملاك، تداخل پیدا نكردن اجرای گروه‌های نمایشی در انتطار اجرا است؟»

كم كاری متوجه خانه تئاتر نیست
خانه تئاتر به عنوان صنف و انجمنی كه حامی اهالی تئاتر است، می‌تواند محلی باشد كه در زمان مشكلات، اعتراض آنها را به گوش مدیران بالا‌دست برساند. اما محمد یعقوبی، عضو هیات مدیره خانه تئاتر در این زمینه از هنرمندان گله دارد:« مدتی پیش از طرف خانه تئاتر برای همه هنرمندان پیامك فرستاده شد كه اگر اعتراضی دارید به خانه تئاتر مراجعه كنید تا مشكل همه شما به شكل واحد و مشخص به گوش مدیران برسد اما متاسفانه از بین آن همه پیامكی كه برای اعضای خانه تئاتر فرستاده شد، تعداد قلیلی مراجعه كردند. من از هنرمندان تئاتر گله دارم كه اگر مشكلی دارند چرا در این زمینه كم كاری می‌كنند؟ من شاهد تلاش مدیران در خانه تئاتر هستم اما هنرمندان‌مان به دلیل مشغله فراوان، این موضوع را به فراموشی می‌سپارند. به هر حال خانه تئاتر، خانه هنرمندان تئاتر است و می‌تواند برای آنها قدم‌های مفید و موثری بردارد.»

گردآوری شده توسط: گروه فرهنگ و هنر ایران فروم
Cloob Print Google+