دسته بندی
پربیننده های سیاست
 غافلگیری در «وین»

گاه همه‌چیز با ناباوری پیش می‌رود؛ گاه از سر سهل و گاه به ترفند، گاه به‌زور و گاه به لبخند.

پیش از مذاکره روزهای گذشته، آنقدر کلا‌م به تلخی گفته شده ‌بود که خیلی‌ها فکر می‌کردند آجرهای دیوار سخت بی‌اعتمادی نمی‌خواهد کم شود. اما نتایج مذاکرات وین نشان داد که روزنه‌هایی هست. از این روزنه‌ها می‌توان به برنامه‌ای چندماهه رسید که البته دورنمای آن هنوز مشخص نیست.

در مذاکرات وین، نمایندگان کشورهای 1+5 و مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا ابراز خوش‌بینی کردند، مذاکره را مثبت خواندند و یاد کردند که بر سر چارچوب زمانی و موضوعات برای رسیدن به راه‌حل نهایی توافق کردند.

این دستاورد در ناباوری بسیاری به دست آمد. توافق ژنو، کمتر از یک‌ماه است که اجرایی شده، مذاکره‌کنندگان راهی شهری دیگر برای مذاکره شدند، وین. اگرچه دو روز مذاکره در بی‌خبری گذشت اما در روز نهایی از توافق بر سر راه‌حل نهایی خبر دادند. آنها در یک برنامه منظم قرار است با یکدیگر مذاکره کنند تا گره‌ای که خیلی‌ها دوست دارند به دندان باز کنند، با دست باز شود.


بی‌راه نیست اگر دستیابی به این شرایط را مرهون تبحر مذاکره‌‌کنندگان بدانیم. آنها تنها یک نقطه را مدنظر قرار داده‌اند؛ نقطه‌ای که می‌خواهد اثبات کند برنامه هسته‌ای ایران برای اهداف صلح‌آمیز طراحی و تقویت شده‌ است. این نقطه، پاشنه آشیل مذاکره‌کنندگان هسته‌ای است، آنها که مدعی‌اند ایران دنبال سلاح هسته‌ای است.



طُرفه آنکه طرف آمریکایی می‌گوید با اطمینان از صلح‌آمیزبودن برنامه هسته‌ای ایران، تحریم‌ها را کامل لغو می‌کند. این هدف برای برنامه هسته‌ای ایران مثبت به نظر می‌آید مگر آنکه گروهی با اثبات صلح‌آمیزبودن برنامه ‌هسته‌ای ایران و لغو تحریم‌ها مخالفت داشته‌ باشند.



اگرچه به‌طور رسمی پنج کشور عضو دایم شورای امنیت و کشور آلمان با مدیریت رییس کمیسیون سیاست خارجی اتحادیه اروپا در این مذاکرات حضور دارند، اما بسیاری می‌دانند که در این مذاکرات طرف اصلی نشست، کشورهای ایران و آمریکا هستند. بعد از سی‌و‌اندی سال قطع رابطه ایران و آمریکا، وزرای خارجه دوکشور در چندماه گذشته چهار بار با یکدیگر دیدار کردند. اگر‌چه این دیدارها برای طرف ایرانی هزینه‌ زیادی ایجاد کرد اما نشان داد که دو کشور در این سال‌ها با چه مشکلات بزرگی درگیر بودند که حالا یک به یک سر باز می‌کند. رییس‌جمهوری آمریکا از پایان‌دادن به سال‌ها گله‌گذاری در رابطه این دو کشور سخن گفته اما هنوز وزیرخارجه و معاونش که در مذاکرات هسته‌ای حضور دارند، در حال طرح یک‌به‌یک موضوعاتی هستند که تاکنون تاثیر مثبتی بر فرآیند مذاکره هسته‌ای نداشته ‌است. گویا سی‌و‌اندی سال عدم رابطه موجب تلنبار‌شدن مشکلات در رابطه دو کشور شده‌ که حال با گشوده‌شدن پنجره‌ مذاکره همه آنها در حال سرریزکردن است.



اگرچه آمریکایی‌ها تمایل دارند از موضع کشوری تاثیر‌گذار بر جهان و از موضعی مدیریتی صحبت کنند اما ایرانیان این‌ را نمی‌پسندند.



این بی‌اعتمادی از هر دوسو وجود دارد، هم ایرانی‌ها و هم آمریکایی‌ها. برخی نگاه‌های ایدئولوژیک مساله مذاکره را منتفی می‌دانند اما برخی با رعایت جوانب، با آن مشکل ندارند.



اما مساله اینجاست که باید با تغییرات جهان فعلی همراه شد، همان‌گونه که باید آمریکا بپذیرد نمی‌توان برای کشوری دیگر تعیین تکلیف کند، ایران نیز باید بپذیرد که در جهان فعلی باید منافع اقتصادی و ملی را دید و برای بازشدن درهای کشور به ‌روی سرمایه‌گذاران باید دست به بده ‌و بستان زد.



------------------------



وزن «مسکو» در «وین»
رسانه‌های روسی تلاش می‌کنند تا از نقش کشورشان در مذاکرات هسته‌ای دفاع کنند؛ نقشی که این کشور را در جایگاه «میانجی» و «مهره اصلی توازن قوا با آمریکا» به تصویر می‌کشد. تحلیلگر «ایتارتاس» با تفکیک انتظارات بین‌المللی از ایران و وظایف جامعه بین‌الملل در قبال ایران، پیش‌بینی نویدبخشی برای حل‌وفصل نهایی مساله هسته‌ای مطرح می‌کند. در کنار این خوشبینی کارشناسی، روزنامه‌های اسراییلی همچنان بر طبل مخالف می‌کوبند. این روزنامه‌ها در آستانه سفر «وندی شرمن» مذاکره‌کننده ارشد آمریکا به تل‌آویو اخبار پرونده هسته‌ای را با لحنی هشدار‌آمیز دنبال می‌کنند.


مذاکرات وین اولین نشست طرف‌های مذاکره‌کننده بر سر پرونده هسته‌ای ایران بعد از نوامبر گذشته بود. نتیجه گفت‌وگوهای وین نشان می‌دهد که طرف‌های مذاکره به‌خوبی به پیچیدگی و گستردگی وظایف پیش‌رویشان آگاهند و البته انتظار ندارند که مذاکرات آسان باشد. مذاکرات سه‌روزه وین تقریبا به تمامی عناوین و موضوعاتی که قرار است در مسیر موافقت نهایی مورد بررسی قرار گیرد، پرداخته است.



مذاکره‌کنندگان توانستند جدول زمانی‌ای برای مذاکرات آتی ترسیم کنند. یکی از منابع دیپلماتیک مطلع به «ایتارتاس» گفته است که «طرح اقدام» تدوین‌شده در وین شامل «9 نکته یا 9 مانع» است. نقشه راه شامل جنبه‌های مختلف برنامه هسته‌ای مثل کار رآکتورها، غنی‌سازی و تحریم‌هاست؛ مسایلی که سال‌هاست بر دوش اقتصاد ایران سنگینی کرده است. تا به امروز هم ایرانی‌ها اهمیت هیچ‌یک از این مسایل را کتمان نکرده‌اند و اتفاقا به آنها به شکل کلیدی برای حل مذاکرات نگاه می‌کنند.



نباید فراموش کرد که برنامه هسته‌ای ایران نیازمند اطمینان‌بخشی است... مسیر رفع تحریم‌ها نیز در دو سطح قابل پیگیری است: از یک‌سو، تحریم‌های اقتصادی یکجانبه آمریکا و اتحادیه اروپا و در طرف دیگر تحریم‌های مصوب شورای امنیت سازمان ملل. با توجه به توافق موقت ژنو، واشنگتن و بروکسل بر لغو تدریجی تحریم‌ها توافق کردند.



یک منبع آگاه به «ایتارتاس» گفته است: «لغو کلی زمانی صورت می‌گیرد که جامعه بین‌المللی دریابد که ایران به‌دنبال دستیابی به بمب اتم نیست.» نکته دیگری که در سیاست تحریم‌ها دیده نمی‌شود، منافع اقتصادی شرکت‌های غربی است که به‌واسطه بازماندن از ورود به بازار 80 میلیونی ایران متضرر شده‌اند. قطعنامه‌های شورای امنیت بخشی از قوانین حقوق بین‌الملل هستند و به‌لحاظ حقوقی الزام‌آور.



«سرگئی ریابکف» معاون وزیرخارجه روسیه و نماینده روسیه در مذاکرات معتقد است که تدوین متن توافق جامع بدون درنظرگرفتن [راه‌حلی] برای قطعنامه‌های شورای امنیت غیرممکن است. او تاکید کرده است که مذاکرات آتی میان ایران و 1+5 باید بر سر چگونگی سامان‌دادن مذاکرات به محض نزدیک‌شدن زمان بررسی پرونده هسته‌ای و پیگیری کار «همزمان» در دفاتر سازمان ملل باشد. به گفته او، هدف از چنین «همزمانی‌سازی»‌ای این است که موضوع را یک‌بار و برای همیشه حل‌وفصل کرد.
اخبار سیاست خارجی - شرق

گردآوری شده توسط: گروه خبــر ایران فروم
Cloob Print Google+
امروز در ایران فروم
پربیننده های روز