درد، شایعترین علتی است که بیماران مبتلا به مشکلات ستونفقرات کمر را وادار میکند تن به تیغ جراح بسپارند. ...
بسیاری از این بیماران پس از عمل، زندگی بدون دردی را تجربه میکنند ولی در گروهی از این بیماران، درد بلافاصله پس از عمل یا پس از چند هفته تا چند ماه دوباره شروع میشود...
این درد در ناحیه کمر است و میتواند به همراه درجاتی از بیحسی و حالت گزگز و سوزنسوزنشدن به پاها انتشار یابد و مشابه درد قبل از عمل باشد یا حتی الگوی جدیدی ایجاد کند. علت جراحی کمر هرچه باشد، در 30 تا 40 درصد موارد درد پس از جراحی اتفاق میافتد که از نظر پزشکی به آن نشانگان شکست در جراحی کمر (FBSS) میگویند. وقوع این نشانگان پس از عمل جراحی کمر، در بسیاری از موارد یک عارضه نیست و در بیشتر موارد نباید جراح را مقصر دانست یا او را به انجام ندادن درست جراحی محکوم کرد.
فرآیند طبیعی ترمیم بافتهای جراحیشده داخل کانال نخاع، میتواند باعث ایجاد چسبندگی درون کانال شود و بهنظر میرسد ایجاد این چسبندگیها شایعترین علت کمردردهای پس از جراحی کمر باشد. چسبندگیهای ایجاد شده داخل کانال با فشار روی عصبهای نخاعی میتوانند دردهایی را در ناحیه کمر و پاها ایجاد کنند. این درد میتواند در پاها با درجاتی از بیحسی همراه باشد و در صورت تداوم باعث ایجاد ضعفعضلانی شود و اندام مبتلا لاغرتر بهنظر برسد. در مواردی که چسبندگیها علت وقوع درد هستند، معمولا این علایم با تاخیر خود را نشان میدهند و بیمار مدتی پس از عمل بدون درد است.
شایعترین علت درد پس از جراحی
در بیمارانی که بیش از یک بار تحت عمل جراحی کمر قرار میگیرند، شیوع چسبندگیهای داخل کانال نخاع چند برابر افزایش مییابد و انجام بسیاری از این عملهای مجدد با هدف درمان پس از عمل اول انجام میشود. اقدامهای انجام?شده در حیطه رشته فوقتخصصی درد در زمینه درمان این بیماران بسیار موفق بوده است.
در بیماران مبتلا به کمردردهای پس از جراحی کمر ، درصورتی که در کلینیک درد با انجام اقدامات تشخیصی تایید شود علت درد، چسبندگیهای داخل کانال نخاع است، بیمار در فهرست انجام عملهای اینترونشنال برای باز کردن چسبندگیها قرار میگیرد. باز کردن چسبندگیها در اتاق عمل و تحت شرایط استریل، با مشاهده ستونفقرات با استفاده از فلوروسکوپ انجام میشود. این وسیله با استفاده از اشعهایکس تصویر زندهای را روی مانیتور ایجاد میکند. بیماران هنگام جراحی هوشیار هستند و این کار به انجام بیهوشی نیازی ندارد. پس از بیحس کردن قسمتی از پوست، در کنار ستونفقرات کاتتر ظریف مخصوصی بدون نیاز به شکافتن پوست وارد کانال نخاع میشود.
این کار تحت مشاهده لحظهبهلحظه مسیر ورود بهوسیله فلوروسکوپ انجام میشود تا عارضهای ایجاد نشود. پس از ورود به کانال، چسبندگیهای موجود با تزریق ماده حاجب مشخص میشود و با حرکت کاتتر و تزریق ترکیب دارویی خاصی این چسبندگیها برطرف میشوند. مدت عمل 15 تا 20 دقیقه است و میتوان بیمار را یک ساعت پس از عمل ترخیص کرد. در صورتی که این چسبندگیها به دقت باز شوند، بیش از 90 درصد بهبود در علایم بیماران مشاهده میشود.
درمان جدید
یکی دیگر از علل شایع کمردردهای پس از جراحی کمر، آرتروز در مفاصل بینمهرهای ستونفقرات است. در عملهای جراحی باز، ممکن است قسمتی از مهرهها یا دیسک بینمهرهای از بدن خارج شود یا حتی برای ثبات ستونفقرات، جراح مبادرت به گذاشتن پیچ یا فیکساتورهای فلزی در مهرهها کند و این دستکاریها ستونفقرات را مستعد آرتروز در مفاصل بینمهرهای میکند. این آسیب در مفاصلی ایجادمیشود که در 2 طرف ستون مهرهها قرار دارند و باعث ثبات در حرکت آنها میشوند.
التهاب این مفاصل باعث ایجاد کمردردهای شدید و ناتوانکننده در بیماران میشود و میتواند با محدودیت شدید حرکتی و خشکی صبحگاهی همراه باشد. بیشترین شدت این درد در 2 طرف ستونفقرات است و میتواند به باسن و خلف ران انتشار یابد. این بیماران پس از بررسی در کلینیک درد، کاندید عمل بلوک مفاصل بینمهرهای میشوند. این کار در اتاقعمل و بدون نیاز به بیهوشی و تحت تصویربرداری مستقیم با فلوروسکوپ انجام میشود. نیدلهای مخصوصی که برای انجام این کار استفاده میشود، به ما امکان میدهد پزشک بتواند بدون ایجاد عارضه جانبی خاصی به مفصلی که شاید به اندازه 5 میلیمتر باشد، دسترسی پیدا کند و با تزریق داروهای خاص باعث رفع التهاب و بهبود وضعیت مفصلی شود.
استفاده از دستگاه رادیوفرکوئنسی بهعنوان یکی از جدیدترین ابزارهای درمان درد به ما امکان میدهد تا با استفاده از امواج رادیوفرکوئنسی در نوک سوزن مسیرهای مربوط به درد مهار شوند و بیمار بتواند بدون درد به فعالیتهای روزمره ادامه دهد. استفاده از دستگاه رادیوفرکوئنسی در کنترل و درمان درد در بیماریهای مختلفی به کار میرود که یکی از شایعترین و موفقترین موارد استفاده از آن کمردرد پس از جراحی کمر است. از علل دیگر ایجاد کمردردهای پس از جراحی کمر که شیوع کمتری دارند، میتوان به بیرونزدگی مجدد دیسکهای کمری، عدمثبات ستونفقرات، عفونتها و التهابهای بعد از عمل اشاره کرد که با بررسیهای کلینیکی قابل تشخیص و درمان هستند. وجود کلینیکهای فوقتخصصی درد برای بیماران مبتلا به کمردرد پس از جراحی کمر زندگی بدون درد و فعالی به ارمغان آورده است.
